Memahami kepentingan kekuatan ringgit dalam waktu ketidaktentuan global
HAKIKATNYA sama ada Malaysia dikenakan tarif oleh Amerika Syarikat atau tidak, sama ada pada kadar 25 peratus atau diturunkan kepada 19 peratus, Malaysia tetap perlu berunding untuk menurunkan tarif ini kepada sifar bagi memastikan sektor eksport negara kekal berdaya saing.
Inilah formula strategik yang digunakan oleh Indonesia, Filipina dan Vietnam, dan kini turut menjadi aspirasi Thailand. Pendekatan ini jelas: terima realiti tarif daripada pentadbiran Trump pada atau selepas 1 Ogos, tetapi teruskan rundingan tanpa henti sehingga kadar tarif sifar menjadi kebiasaan, sebagaimana Malaysia telah berjaya mengecualikan sepenuhnya sektor semikonduktor dan litar bersepadu daripada sebarang tarif baharu.
Dalam konteks ini, ucapan YAB Perdana Menteri Dato’ Seri Anwar Ibrahim pada 23 Julai 2025 bukan sekadar tepat pada masanya, malah sangat penting.
Senarai pencapaian yang dibentangkan amat mengagumkan. Ekonomi Malaysia mencatat pertumbuhan 4.4% pada suku pertama, dan dijangka meningkat kepada 4.5% pada suku kedua.
Malaysia melonjak 11 anak tangga dalam Indeks Daya Saing Dunia, kini berada di kedudukan ke-23. Ini bukan pencapaian mudah, apatah lagi dalam situasi perang perdagangan antara AS dan China yang telah melemahkan banyak negara membangun.
Namun, di sebalik pelbagai angka tersebut, satu penunjuk paling utama yang menjadi teras kepada ketahanan ekonomi negara: kekuatan ringgit.
Sepanjang tahun lalu, ringgit mengukuh lebih 5%, menjadikannya antara lima mata wang berprestasi terbaik di Asia. Malah, Ringgit merupakan mata wang paling kukuh di Asia pada tahun 2024.
Walaupun berlaku ketidaktentuan dalam hubungan dagangan AS-China, Ringgit kekal stabil seiring dengan Dolar Singapura sebagai sauh kewangan rantau ini.
Seperti yang diungkap oleh Profesor Jeff Friedman dari Harvard: "Apabila semua angka terlalu rumit untuk dinilai, tumpukan kepada mata wang. Hanya mata wang."
Dengan ukuran itu, Ringgit bukan sekadar simbol, ia adalah tunjang kepada kedaulatan fiskal negara, daya tarikan pelaburan, dan kestabilan hidup rakyat.
Ringgit yang kukuh melindungi negara daripada inflasi import, khususnya dalam era harga komoditi yang tidak menentu dan geopolitik global yang semakin bersifat sifar-manfaat.
Ia menurunkan kos import makanan, peralatan perubatan, komponen industri dan bahan pendidikan, semuanya memberi kesan langsung kepada kehidupan rakyat.
Walaupun langkah menaikkan gaji minimum kepada RM1,700 dan melaksanakan dasar gaji sara hidup RM3,100 kepada 153,000 pekerja GLIC dan GLC amat dihargai, kesannya akan terhakis jika ringgit lemah.
Seperti yang disusun dalam ucapan Anwar, Ringgit menjadi asas kukuh, selebihnya adalah pelengkap yang penting tetapi bergantung kepadanya.
Apabila Ringgit stabil, agensi penarafan kredit seperti Fitch, Moody’s dan S&P akan lebih berhati-hati untuk menurunkan penarafan kredit Malaysia.
Sebaliknya, apabila Ringgit melemah, melancong ke Thailand atau negara ASEAN lain menjadi beban. Kuasa beli rakyat merosot. Dan inflasi secara senyap-senyap menghakis pendapatan B40 dan M40 — yang langsung tidak mempunyai aset dalam denominasi dolar untuk melindungi diri mereka.
Rekod kelulusan pelaburan RM384 bilion pada 2024 (+17% YoY) hanya akan menghasilkan pekerjaan dan produktiviti jika ringgit kekal kukuh.
Pelabur langsung asing tidak hanya mencari peluang, mereka menilai kestabilan mata wang untuk melindungi pulangan mereka. Dalam hal ini, prestasi ringgit adalah ujian muktamad kepada kredibiliti makroekonomi Malaysia.
Apabila Presiden Trump bersedia mengenakan tarif asas 25% terhadap barangan Malaysia, ringgit yang kukuh akan bertindak sebagai penampan domestik. Ia membantu menyerap kejutan kenaikan harga ke atas input import termasuk makanan, bahan api, baja dan makanan ternakan.
Ringgit yang lemah dalam keadaan ini akan melewatkan pelaburan dalam hab teknologi tinggi seperti koridor data Johor–Singapura. Lebih buruk lagi, ia menimbulkan keraguan dalam pasaran terhadap masa depan ekonomi Malaysia.
Dengan ringgit yang stabil, dasar fiskal negara boleh disasarkan secara lebih tepat dan berkesan. Bantuan tunai seperti RM100 melalui SARA untuk Semua, penggandaan jualan Rahmah kepada RM600 juta di 600 kawasan DUN, dan pembekuan kadar tol bernilai RM500 juta — semuanya bergantung kepada kestabilan mata wang. Tanpa itu, subsidi yang baik ini boleh mencetuskan inflasi dan menjejaskan tujuan asal.
Subsidi elektrik dan bahan api termasuk harga siling RON95 pada RM1.99 seliter hanya dapat dikekalkan jika ringgit kuat. Jika ringgit merosot ke RM4.70 berbanding dolar AS, langkah-langkah ini tidak lagi mampu ditanggung.
Malah usaha murni membasmi kemiskinan seperti mengangkat 150,000 isi rumah miskin tegar melepasi paras kemiskinan boleh terbantut jika inflasi meningkat akibat kejatuhan nilai ringgit. Sekali lagi, Ringgit memainkan peranan utama.
Bantuan tunai di bawah STR dan SARA (jumlah RM15 bilion) serta bantuan kebajikan JKM (RM2.9 bilion) tidak akan berkesan dalam jangka sederhana jika harga barang keperluan melonjak tanpa kawalan.
Pendek kata, Malaysia tidak boleh lagi menganggap ringgit sebagai penunjuk pasif. Ia mesti menjadi tumpuan utama perancangan strategik negara.
Bank Negara Malaysia dan Kementerian Kewangan perlu menyelaraskan dasar monetari dan fiskal, mengekang aliran keluar modal, serta mengukuhkan pasaran bon dan simpanan dalam denominasi ringgit.
Ringgit yang dihormati memperkukuh suara Malaysia di pentas rundingan antarabangsa. Ia melambangkan disiplin, ketahanan dan iltizam.
Bagi rakan ASEAN dan pelabur serantau, ia menunjukkan bahawa Malaysia bukan sahaja terbuka untuk perniagaan, tetapi juga selamat untuk pelaburan.
Ulangan mesej Anwar dalam ucapannya jelas: “Rakyat, rakyat, rakyat.” Tetapi demi melindungi rakyat daripada kejutan masa depan daripada perang tarif, krisis makanan dan tekanan kewangan, Malaysia kini mesti beralih kepada mantera baharu: “Ringgit, Ringgit, Ringgit.”
Asasnya telah kukuh. Angka berpihak kepada kita. Inilah masa untuk membina masa depan ekonomi yang tahan lasak berasaskan mata wang yang kukuh dan dihormati.
*Phar Kim Beng ialah Pengarah, Institut Pengantarabangsaan dan Kajian ASEAN (IINTAS), UIAM.
Muat turun aplikasi Sinar Harian. Klik di sini!
