Bergerak solo dalam PRU: Kekuatan Bersatu belum terbukti
PADA Pilihan raya Umum ke-15 (PRU15), Perikatan Nasional (PN) menampilkan jenama “Prihatin, Bersih, Stabil” (PN BEST) sebagai tawaran besar kepada pengundi—slogan yang membawa makna gabungan ini bebas beban skandal, lebih tersusun, dan tidak “berperang ideologi” sesama sendiri.
Namun memasuki fasa akhir menuju PRU16, jenama PN BEST mula kelihatan tidak lagi “serasi” dengan realiti semasa, susulan pergolakan dalaman yang semakin ketara dalam PN sendiri.
Soal kestabilan mula menjadi tanda tanya apabila PN berdepan dilema struktur kuasa: Siapa memegang pusat kawalan, siapa menentukan keputusan, dan siapa mengikat disiplin gabungan.
Krisis jawatan dan komunikasi yang berulang termasuk pengumuman peletakan jawatan Pengerusi PN hujung Disember 2025 (berkuat kuasa 1 Januari 2026), disusuli peletakan jawatan Setiausaha Agung PN mengubah isu kepimpinan daripada “hal dalaman” kepada masalah strategik yang diperhatikan rakyat.
Ketiadaan kepimpinan baharu yang jelas, ditambah pula persepsi bahawa Bersatu melengah-lengahkan penyelesaian dengan pendekatan tarik tali, berpotensi menghakis keyakinan pengundi terhadap kemampuan PN untuk mentadbir negara.
Lebih membimbangkan, perkembangan terbaharu, pertemuan presiden-presiden parti komponen yang berlangsung tanpa kehadiran Presiden Pas, Tan Sri Abdul Hadi Awang mencetuskan tafsiran bahawa PN mungkin bersedia bergerak tanpa Pas.
Dari sini timbul persoalan yang sensitif tetapi realistik: adakah PN boleh kekal sebagai PN tanpa Pas, dan jika ya, mampukah ia menang tanpa komponen terbesar dari segi jentera dan sumbangan kerusi?
Soalan ini tidak boleh dijawab dengan emosi atau slogan baharu; ia menuntut penilaian berdasarkan fakta pilihan raya, keupayaan jentera, dan psikologi pengundi menjelang PRU16.
Konflik parti menjelang PRU16
Menjelang PRU16, hampir semua blok politik besar sedang berhadapan “kepenatan kuasa” dan percaturan dalaman, suatu lumrah parti politik. Namun krisis PN menjadi lebih tajam kerana ia berpunca daripada parti peneraju gabungan dan mekanisme membuat keputusan.
Pertikaian tentang pelantikan, disiplin parti, dan halatuju (termasuk polemik jawatan Setiausaha Agung PN yang dikaitkan dengan perubahan dalaman Bersatu) mencipta persepsi bahawa “pusat arahan” PN tidak konsisten, malah seolah-olah wujud lebih daripada satu pusat kuasa.
Keadaan ini memuncak apabila mesyuarat luar biasa Majlis Tertinggi PN yang sepatutnya membincangkan isu kepengerusian dilaporkan dibatalkan, lalu diganti dengan “pra-majlis” di kediaman Tan Sri Muhyiddin Yassin pada 29 Januari 2026.
Pertemuan itu membuka ruang tafsiran yang pelbagai: ada yang melihatnya sebagai usaha mengekalkan Bersatu sebagai peneraju, dan ada yang menilainya sebagai tindakan responsif bagi meredakan tekanan.
Namun, ketiadaan Pas dalam pertemuan tersebut secara simbolik memberi mesej bahawa masih wujud jurang persetujuan—khususnya dalam isu penyerahan kepimpinan dan penstrukturan semula gabungan.
Di sinilah PN berdepan risiko paling besar: apabila struktur kabur dan konflik tidak diselesaikan secara tertib, pengundi atas pagar tidak menilai siapa lebih lantang di pentas— mereka menilai siapa yang lebih mampu mengurus negara tanpa drama.
Jika PN mahu kekal memegang jenama “BEST” dan menawan Putrajaya, PN mesti memadam persepsi bahawa gabungan ini sedang menguji kesabaran rakyat dengan pergolakan dalaman yang berpanjangan.
Jika gagal, PN bukan sahaja kehilangan peluang memerintah, tetapi juga mengecewakan harapan rakyat yang pernah melihat PN sebagai alternatif yang lebih bersih dan stabil.
Sejarah parti komponen PN dalam PRU: Siapa ‘enjin’, siapa ‘penumpang’
Fakta pilihan raya membantu menilai “ketahanan” sesebuah parti—sama ada ketika bergerak solo atau dalam gabungan. Dalam PRU14, Pas memenangi 18 kerusi Parlimen, manakala Bersatu (ketika itu bersama Pakatan Harapan) memenangi 12. Gerakan pula tidak memenangi sebarang kerusi Parlimen.
Angka ini penting kerana ia menunjukkan dua perkara: pertama, Pas mempunyai asas undi yang lebih stabil dalam landskap gabungan yang berubah-ubah; kedua, Bersatu dan Gerakan sangat bergantung pada konfigurasi pakatan serta gelombang semasa.
Dalam PRU15, apabila semua bertanding di bawah panji PN, Pas melonjak menjadi parti terbesar dalam PN dengan 43 kerusi Parlimen, manakala Bersatu memenangi 31 kerusi. Gerakan dan MIPP pula kekal tanpa kerusi Parlimen.
Ini bukan sekadar statistik; ini peta nilai strategik dalam gabungan. Jika Pas keluar, PN bukan sahaja kehilangan kerusi, tetapi turut kehilangan jentera akar umbi yang paling matang dan tersusun - yang selama ini berfungsi sebagai “enjin darat” kempen PN.
Di sinilah perlu ditegaskan satu poin yang sering kabur dalam perbahasan: Pas telah terbukti mampu mencatat kemenangan apabila bergerak solo, walaupun skala kemenangannya lebih rendah berbanding ketika berada dalam pakatan.
Maksudnya, Pas memiliki “asas survival politik” yang nyata—ada kubu, ada jentera, ada disiplin, ada rangka kerja pilihan raya yang boleh berdiri sendiri. Sebaliknya, keupayaan Bersatu untuk menang besar tanpa payung pakatan atau tanpa ekosistem sokongan yang luas masih belum benar-benar terbukti.
Setakat ini, prestasi Bersatu paling ketara hadir dalam konteks pakatan (PRU14 bersama PH, PRU15 bersama PN), bukan sebagai gerakan solo yang menguasai kawasan secara konsisten.
Namun Pas juga tidak boleh menipu diri: sejarah menunjukkan parti itu lebih sukar memaksimumkan kemenangan apabila bergerak bersendirian berbanding apabila berada dalam “pakatan” yang memperluas capaian geografi dan demografi.
Maka realitinya, kedua-dua pihak ada kos jika berpisah. Tetapi soalan yang lebih keras ialah: siapa yang lebih “tercedera” jika perpecahan berlaku? Dari sisi kerusi dan jentera, PN tanpa Pas tampak seperti kereta tanpa enjin.
Dari sisi capaian rentas kaum dan bandar, Pas tanpa pakatan pula tampak seperti enjin yang kuat tetapi jalan rayanya sempit. Justeru, keperluan sebenar bukan sekadar memilih “siapa bersama siapa”, tetapi membina struktur kepimpinan dan disiplin gabungan yang mampu mengekalkan kekuatan kedua-duanya.
Penutup
Jangkaan paling munasabah hari ini ialah: PN masih boleh kekal, tetapi hanya jika isu “command centre” diselesaikan dengan cepat dan meyakinkan. Ia bukan sekadar melantik nama, tetapi mengunci proses membuat keputusan, disiplin gabungan, dan pengurusan krisis.
Jika isyarat yang keluar kepada rakyat ialah PN boleh bergerak tanpa Pas, maka PN wajib mengemukakan jawapan praktikal: bagaimana mahu menggantikan 43 kerusi Pas dan jentera bawahnya, serta bagaimana mahu meyakinkan pengundi bahawa jenama “Bersih dan Stabil” masih hidup dalam rumah yang sedang bertukar struktur.
Pada masa yang sama, jika Pas benar-benar mempertimbangkan laluan solo, parti itu perlu menjawab persoalan keberkesanan nasional: bagaimana mahu meluaskan penerimaan di kawasan campuran dan bandar tanpa payung gabungan.
Kesimpulannya, PN tanpa Pas boleh wujud sebagai nama, tetapi sukar menang besar sebagai kuasa nasional melainkan PN melakukan pembaharuan struktur yang drastik dan pantas sehingga menutup semua lompang yang sebelum ini ditampung oleh kekuatan Pas.
Dan Pas pula, walaupun mempunyai enjin yang kuat, akan lebih berisiko jika keluar tanpa strategi peluasan sokongan yang jelas. Jadi, isu sebenar bukan sekadar “siapa tinggal siapa”, tetapi sama ada PN memilih untuk membina semula pusat kawalan yang benar-benar stabil atau membiarkan krisis ini menolak gabungan ke arah perpecahan yang akhirnya merugikan semua pihak menjelang PRU16.
Pas pernah bergerak solo, tetapi Bersatu belum teruji. Bersediakah Bersatu tanpa PN-Pas?
*Dr. Mukhtaruddin Musa ialah Pengarah Urusan Yayasan Strategik Lestari (YSL) dan pemerhati politik semasa.
Muat turun aplikasi Sinar Harian. Klik di sini!
