Rebut harta pusaka jangan berpanjangan
ISU perebutan harta pusaka dalam kalangan keluarga di Malaysia sering kali membawa kepada konflik berpanjangan dan perpecahan keluarga. Ketiadaan wasiat atau perancangan harta semasa hayat menjadi punca utama pertikaian ini.
Difahamkan lebih RM90 bilion harta pusaka di Malaysia masih beku akibat pertikaian serta kegagalan waris mencapai persetujuan dalam pembahagian harta.
Keadaan ini bukan sahaja merugikan keluarga terbabit tetapi turut memberi impak negatif kepada ekonomi negara.
Beberapa faktor utama menyumbang kepada pembekuan harta pusaka di Malaysia adalah pertikaian dalam kalangan ahli keluarga sering menyebabkan proses pengagihan tertangguh, terutamanya apabila tiada dokumen yang jelas untuk menentukan hak waris.
Kurangnya kesedaran masyarakat mengenai prosedur tuntutan harta pusaka dan ilmu faraid turut menyukarkan urusan.
Selain itu, sikap tamak atau mementingkan diri dalam kalangan waris boleh menghalang penyelesaian yang adil.
Pembekuan harta pusaka memberi pelbagai kesan negatif kerana aset yang tidak diurus dengan baik berisiko merosot nilainya.
Pertikaian yang berpanjangan pula boleh menyebabkan perpecahan keluarga dan menghakis hubungan silaturahim.
Dari sudut ekonomi, harta beku yang tidak dimanfaatkan untuk pembangunan hanya akan menyebabkan pembaziran sumber.
Salah satu kes perebutan harta pusaka yang mendapat perhatian ialah kes melibatkan Allahyarham Tan Sri Jamaludin Jarjis.
Selepas kematian beliau pada 2015, keluarganya bertelagah mengenai harta bernilai lebih RM2.1 bilion.
Kes ini berlarutan selama enam tahun sebelum mencapai penyelesaian secara baik pada Julai 2024 dan menjadi bukti bahawa tanpa perancangan awal, harta pusaka boleh menjadi punca konflik yang sukar diselesaikan.
Bagi mengelakkan perebutan harta pusaka, beberapa langkah proaktif perlu diambil.
Individu disarankan menyediakan wasiat yang jelas bagi memastikan harta dibahagikan mengikut kehendak mereka dan mengelakkan pertikaian dalam kalangan waris.
Selain wasiat, instrumen seperti hibah dan amanah boleh digunakan untuk menguruskan harta dengan lebih sistematik.
Masyarakat juga perlu dididik mengenai kepentingan perancangan harta pusaka melalui seminar dan kempen kesedaran. Memahami ilmu faraid adalah penting bagi memastikan pembahagian harta dilakukan dengan adil dan mengikut syariat.
Pihak berkuasa pula harus memperkemas prosedur tuntutan bagi mengelakkan kelewatan dan komplikasi dalam urusan pengagihan harta pusaka.
Berdasarkan maklumat terkini sehingga Oktober 2024, isu harta pusaka beku terus menjadi perhatian.
Walaupun terdapat dakwaan bahawa nilai aset beku umat Islam telah melebihi RM100 bilion, Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam menyatakan bahawa angka tersebut tidak tepat dan boleh dipertikaikan.
Jabatan Ketua Pengarah Tanah dan Galian Persekutuan (JKPTG) hanya menguruskan harta pusaka kecil bernilai tidak melebihi RM5 juta berdasarkan permohonan yang dikemukakan oleh waris.
Sebagai langkah proaktif, mulai 15 Julai 2024, JKPTG menguatkuasakan pindaan Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955, menaikkan had nilai pusaka kecil daripada RM2 juta kepada RM5 juta.
Langkah ini mengurangkan kos pentadbiran kerana waris tidak perlu membayar yuran guaman jika kes dirujuk ke Mahkamah Tinggi.
Selain itu, permohonan pembahagian pusaka harta alih kini boleh dibuat melalui JKPTG, alternatif lebih murah berbanding Amanah Raya Berhad.
Sehubungan itu, isu perebutan harta pusaka memerlukan perhatian serius.
Perancangan harta semasa hayat, peningkatan kesedaran masyarakat, dan penambahbaikan sistem perundangan adalah kunci dalam menangani masalah ini.
*Mohd Azlim Zainury ialah wartawan Sinar Harian Selangor & Kuala Lumpur
Muat turun aplikasi Sinar Harian. Klik di sini!
