Antara sayang haiwan dan keselamatan awam
Soalan
Apakah sepatutnya didahulukan apabila bertembung antara perasaan sayang dan cinta kepada haiwan dengan keselamatan awam terutamanya kanak-kanak?
Jawapan
Dalam Islam, kedua-duanya penting. Islam mengajar ihsan terhadap haiwan, tetapi pada masa yang sama meletakkan penjagaan nyawa, keselamatan awam dan pencegahan mudarat sebagai keutamaan apabila berlaku pertembungan antara kedua-duanya.
Prinsip ini boleh difahami melalui beberapa kaedah syarak:
1 - Memelihara nyawa (Hifz al-Nafs)
Salah satu daripada lima Maqasid Syariah ialah memelihara nyawa manusia. Jika haiwan membawa ancaman nyata kepada keselamatan orang ramai, maka tindakan mengawal ancaman tersebut adalah dibenarkan.
2 - Menghilangkan kemudaratan
Kaedah fiqh menyebut Ad-darar yuzal yang bermaksud kemudaratan hendaklah dihilangkan. Begitu juga konsep menolak kerosakan didahulukan daripada mengambil manfaat.
Jika membiarkan haiwan liar berkeliaran menyebabkan risiko serangan, penyakit atau kemalangan, pihak berkuasa wajib bertindak menguruskannya.
3 - Ihsan terhadap haiwan tetap wajib
Walaupun keselamatan manusia diutamakan, Islam tidak menghalalkan kezaliman terhadap haiwan.
Nabi Muhammad SAW menjelaskan, ALLAH SWT menetapkan ihsan dalam setiap perkara, termasuk ketika menyembelih atau membunuh haiwan.
Ertinya, jika sesuatu haiwan terpaksa dilupuskan kerana ancaman keselamatan, ia mesti dilakukan dengan cara paling berperikemanusiaan dan tidak menyeksakan. Sebaliknya, Islam juga melarang kekejaman terhadap haiwan.
Bagaimana mahu mengimbangkan kedua-duanya?
Sebagai contoh, jika berlaku isu anjing liar di kawasan perumahan:
1 - Jika anjing itu jinak dan tidak mengancam, pendekatan terbaik ialah menangkap, memindahkan, memvaksin atau menempatkannya di pusat perlindungan.
2 - Jika terdapat ancaman nyata seperti serangan berulang, risiko rabies atau membahayakan orang ramai, pihak berkuasa boleh mengambil tindakan yang sesuai demi melindungi masyarakat.
Namun, tindakan tersebut mestilah berdasarkan penilaian profesional, bukan kerana kebencian terhadap haiwan atau untuk tujuan menyeksa.
Kesimpulannya, Islam tidak melihatnya sebagai pilihan sama ada sayang haiwan atau sayang manusia. Islam menuntut kedua-duanya.
Namun, apabila berlaku konflik yang sebenar antara kebajikan haiwan dan keselamatan awam, keselamatan nyawa manusia didahulukan, sambil memastikan haiwan tetap dilayan dengan ihsan dan tidak dizalimi. Inilah keseimbangan yang diajar oleh syariat.
Muat turun aplikasi Sinar Harian. Klik di sini!
