SHAH ALAM – Cadangan penubuhan Rang Undang-Undang (RUU) Tribunal Anti-Buli oleh kerajaan dilihat sebagai satu langkah berani dan progresif dalam menangani isu buli yang semakin membimbangkan, khususnya melibatkan pelajar bawah 18 tahun di negara ini.
Menurut Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Datuk Seri Azalina Othman Said, tribunal itu bakal meliputi semua kategori institusi pendidikan termasuk sekolah kerajaan, sekolah swasta serta mana-mana institusi di bawah kementerian lain yang mempunyai tanggungjawab terhadap pelajar di bawah 18 tahun.
Beliau berkata, ia bukan sahaja sekolah di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM), tetapi juga kementerian lain yang menjaga institusi mereka sendiri dan akan diusulkan prosedur operasi standard (SOP) yang jelas.
Katanya, penubuhan tribunal tersebut perlu diselaraskan bersama Akta Kanak-Kanak bagi memastikan perlindungan menyeluruh kepada golongan bawah umur manakala untuk kes melibatkan individu melebihi 18 tahun, pendekatan berbeza akan diguna pakai.
Penubuhan Tribunal Anti-Buli ini menandakan komitmen kerajaan dalam memperkukuh sistem perundangan bagi melindungi pelajar daripada jenayah sosial yang memberi kesan jangka panjang terhadap kesejahteraan mental dan emosi.
Selama ini, aduan kes buli sering disalurkan melalui pihak sekolah atau polis, namun proses siasatan dan tindakan disiplin kadangkala mengambil masa panjang, malah ada kes yang tidak mendapat pembelaan sewajarnya.
Dengan tribunal khas ini, mangsa atau waris berpeluang mendapatkan keadilan melalui saluran yang lebih cepat, mudah dan khusus tanpa perlu melalui proses perundangan yang rumit.
Penubuhan tribunal berkenaan akan memberi perlindungan undang-undang yang lebih jelas kepada mangsa buli, khususnya pelajar bawah umur, dengan menyediakan hak dan saluran formal untuk melapor serta menuntut keadilan.
Proses siasatan dijangka lebih cepat kerana tribunal boleh memutuskan kes tanpa perlu menunggu siasatan polis atau tindakan disiplin dalaman yang panjang.
Selain itu, tribunal ini mampu menangani isu buli secara menyeluruh kerana tidak terhad kepada sekolah di bawah KPM sahaja, malah merangkumi semua institusi pendidikan yang mempunyai pelajar bawah 18 tahun.
Ia juga berperanan mendidik masyarakat tentang tanggungjawab bersama, mengingatkan ibu bapa, pendidik dan pelajar bahawa isu buli bukan perkara remeh, tetapi kesalahan yang boleh dikenakan tindakan.
Walaupun niatnya baik, pelaksanaan tribunal ini mungkin berdepan beberapa cabaran.
Antara yang utama ialah kemungkinan wujud pertindihan bidang kuasa antara tribunal dengan pihak polis, mahkamah atau lembaga disiplin sekolah.
Selain itu, tribunal memerlukan sumber dan kepakaran yang mencukupi termasuk panel terlatih dalam bidang undang-undang, psikologi dan pendidikan bagi memastikan keadilan seimbang.
Pelaksanaan prosedur operasi standard (SOP) di pelbagai kementerian juga perlu diselaraskan bagi mengelak percanggahan.
Isu stigma sosial turut menjadi cabaran apabila pelajar yang melapor mungkin berdepan tekanan atau label negatif daripada rakan sebaya dan masyarakat.
RUU Tribunal Anti-Buli merupakan inisiatif penting dalam usaha kerajaan melindungi hak kanak-kanak dan mewujudkan persekitaran pendidikan yang lebih selamat.
Namun, kejayaannya bergantung kepada pelaksanaan yang telus, koordinasi antara agensi serta sokongan masyarakat.
Buli bukan sekadar salah laku disiplin, tetapi jenayah sosial yang meninggalkan kesan psikologi jangka panjang.
Oleh itu, usaha membanterasnya perlu dilihat bukan hanya melalui undang-undang tetapi juga melalui pendidikan nilai, empati dan tanggungjawab sosial di setiap peringkat masyarakat.