GELOMBANG haba ekstrem yang melanda Eropah kini sekali lagi mengukuhkan bukti saintifik bahawa perubahan iklim akibat aktiviti tidak terkawal manusia telah mengubah pola cuaca global secara ketara.
Suhu yang mencecah lebih 40 Celsius di beberapa negara Eropah seperti Perancis, Sepanyol, Itali dan Jerman bukan lagi fenomena terpencil, sebaliknya sebahagian daripada trend pemanasan berterusan yang semakin kerap berlaku.
Menurut Panel Antara Kerajaan mengenai Perubahan Iklim (IPCC), dunia telah mengalami peningkatan suhu kira-kira 1.1 Celsius berbanding zaman praindustri akibat pelepasan gas rumah hijau seperti karbon dioksida dan metana daripada pembakaran bahan api fosil.
Pemanasan ini bukan sahaja menaikkan suhu purata global, tetapi turut meningkatkan kekerapan serta intensiti cuaca ekstrem termasuk gelombang haba, hujan lebat dan kemarau berpanjangan.
Kajian atribusi cuaca oleh World Weather Attribution (WWA) pula mendapati gelombang haba di Eropah kini menjadi lebih kerap dan lebih teruk berbanding beberapa dekad lalu.
Fenomena ini didapati 'hampir mustahil' berlaku tanpa pengaruh perubahan iklim yang berpunca daripada manusia dengan peningkatan suhu global menjadikannya sehingga puluhan kali lebih berkemungkinan berlaku.
Dalam konteks semasa, laporan pemantauan cuaca Eropah menunjukkan beberapa kawasan mencatat suhu antara lima hingga 12 Celsius lebih tinggi daripada purata musim dipacu oleh sistem tekanan tinggi yang memerangkap haba di sesuatu kawasan untuk tempoh lebih lama.
Fenomena ini menjadikan gelombang haba lebih berpanjangan, sekali gus meningkatkan risiko kesihatan awam, gangguan tenaga dan tekanan terhadap infrastruktur.
Pakar meteorologi turut menjelaskan bahawa perubahan corak atmosfera seperti omega block menyumbang kepada cuaca ekstrem yang berlarutan apabila sistem tekanan tinggi terperangkap di antara dua sistem tekanan rendah, menyebabkan haba 'terkunci' di sesuatu rantau.
Keadaan ini mempercepatkan pemanasan tempatan dan meningkatkan intensiti gelombang haba di Eropah.
Data sejarah juga menunjukkan trend jelas peningkatan suhu di Eropah, khususnya di rantau selatan seperti Sepanyol dan Itali yang kini mengalami kadar pemanasan lebih tinggi berbanding purata global.
IPCC melaporkan bahawa intensiti dan kekerapan gelombang haba telah meningkat sejak beberapa dekad lalu dan dijangka terus bertambah seiring peningkatan suhu dunia.
Kesan gelombang haba ini bukan sekadar suhu tinggi, tetapi turut melibatkan peningkatan kematian berkaitan haba, tekanan terhadap sistem kesihatan serta gangguan ekonomi dan pertanian.
Kajian di Eropah menunjukkan puluhan ribu kematian berkaitan haba telah direkodkan dalam beberapa tahun kebelakangan ini, menjadikan ia antara bencana iklim paling membawa maut di benua tersebut.
Bukti saintifik daripada IPCC, WWA dan agensi meteorologi antarabangsa menunjukkan bahawa tanpa pengurangan ketara pelepasan gas rumah hijau, dunia bakal berdepan episod haba yang lebih kerap, lebih lama dan lebih berbahaya pada masa hadapan.
Kesimpulannya, gelombang haba di Eropah bukan lagi sekadar fenomena cuaca bermusim, tetapi manifestasi jelas perubahan iklim global yang sedang mempercepatkan kejadian cuaca ekstrem.