SHAH ALAM - Percubaan kerajaan negeri Sarawak memaksa Petronas Carigali Sdn Bhd (PCSB) mendapatkan lesen negeri untuk menjalankan operasi di Miri disifatkan sebagai suatu 'duluan berbahaya' dalam tadbir urus industri minyak dan gas negara, kata seorang penganalisis.
Bekas pegawai Perbadanan Sumber Petroleum Malaysia, Jamil Ghani, memberi amaran bahawa langkah itu boleh membawa kepada pertindihan peraturan antara persekutuan dan negeri yang sukar diurus.
"Kemudahan Terminal Minyak Mentah Miri telah beroperasi di bawah mandat persekutuan selama beberapa dekad. Jika Petronas pun kini perlu memohon lesen negeri, apakah yang menghalang negeri lain daripada menuntut perkara yang sama? Ini menetapkan duluan yang berbahaya.
"Anda sedang melihat senario di mana setiap negeri mungkin mula mencipta termanya sendiri. Itu adalah peraturan mimpi ngeri," katanya seperti dipetik Free Malaysia Today.
Tambah Jamil, notis tuntutan yang dikeluarkan oleh Kementerian Utiliti dan Telekomunikasi Sarawak baru-baru ini turut menjejaskan asas persetujuan antara kerajaan Persekutuan dan Sarawak yang diumumkan awal tahun ini.
Menurutnya, perkara yang digariskan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim di Parlimen ialah susunan yang seimbang di mana undang-undang persekutuan dan negeri akan wujud bersama.
"Surat ini terasa seperti peralihan, daripada wujud bersama kepada konfrontasi," katanya.
Pada 17 Februari lalu, Anwar memberitahu Parlimen bahawa kerajaan Persekutuan dan Sarawak telah bersetuju dengan beberapa prinsip utama berhubung tadbir urus gas di negeri itu.
Antaranya, diakui bahawa Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA) akan kekal sebagai undang-undang menyeluruh berhubung aktiviti minyak dan gas di seluruh negara, termasuk di Sarawak.
Sementara itu, aspirasi negeri untuk mengawal gas hiliran melalui DGO telah diiktiraf.
Ia juga dipersetujui bahawa Petronas dan anak-anak syarikatnya akan mengekalkan semua obligasi kontrak sedia ada, termasuk perjanjian pembekalan antarabangsa yang telah lama wujud.
Entiti Petronas juga dikecualikan daripada perlu mendapatkan lesen tambahan untuk menjalankan operasinya di Sarawak melebihi daripada yang digariskan dalam PDA.
Dalam pada itu, menurut Jamil, perjanjian berkenaan bertujuan untuk memastikan kestabilan.
"Ia bertujuan untuk menyelesaikan isu itu, Petronas ditadbir oleh undang-undang persekutuan (dan) DGO hendaklah dibaca bersama-sama dengan PDA, bukan bertentangan dengannya. Ia mengenai mengiktiraf peranan Sarawak tanpa menjejaskan kedudukan perundangan Petronas.
"Jadi apabila Sarawak berpaling dan berkata 'Anda kini memerlukan lesen atau kami akan denda anda', ia menimbulkan kekeliruan," katanya.
Di sebalik kebimbangan undang-undang, Jamil berkata, pertikaian yang berterusan itu menghantar isyarat yang salah kepada pelabur.
"Pelabur memerhati perkara ini dengan teliti. Jika pihak berkuasa persekutuan dan negeri bergerak ke arah yang berbeza, ia menjejaskan keyakinan terhadap tadbir urus tenaga Malaysia.
"Situasi itu, jika tidak diselesaikan, boleh menjadi kes ujian perlembagaan. Jika Petronas mencabar penguatkuasaan di mahkamah, badan kehakiman perlu mentafsir sama ada PDA mengatasi DGO atau sebaliknya. Itu akan menjadi contoh kepada semua negeri pengeluar minyak," katanya.