KUALA TERENGGANU - Kerjasama antara Barisan Nasional (BN) dan Perikatan Nasional (PN) bagi menghadapi Pilihan Raya Negeri (PRN) Melaka ke-16 kini memasuki dimensi baharu apabila kedua-dua gabungan memeterai perjanjian persefahaman politik pada Rabu lalu.
Penganalisis politik, Dr Azrie Azeh berkata, pada peringkat awal, agihan sebanyak 21 kerusi ditetapkan kepada BN dan tujuh kepada PN sebelum rundingan akhir pada 29 Oktober menyaksikan kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) Bandar Hilir diserahkan kepada MCA.
Katanya, perkembangan itu mengubah pembahagian akhir kepada 22 kerusi bagi BN dan enam bagi PN, sekali gus memperlihatkan bahawa kerjasama politik bukanlah suatu persetujuan yang statik, sebaliknya proses tawar-menawar yang sentiasa dipengaruhi kepentingan parti, kedudukan calon serta pertimbangan kebolehmenangan dalam kawasan yang mempunyai komposisi pengundi tersendiri.
"Dari perspektif realisme politik, kesediaan UMNO dan Pas menyelaraskan strategi pilihan raya menunjukkan bahawa kepentingan elektoral boleh mengatasi persaingan sejarah, namun kesepakatan untuk menghadapi musuh politik yang sama tidak semestinya membuktikan keserasian ideologi atau menjamin kestabilan hubungan selepas pilihan raya.
"Keputusan memberikan kerusi Bandar Hilir kepada MCA, yang turut bertanding di Machap Jaya dan Kelebang, memperlihatkan kepentingan rundingan dalam menentukan kedudukan parti komponen, khususnya apabila BN perlu mengimbangi tuntutan rakan strategik dengan keperluan mengekalkan representasi politik masyarakat berbilang kaum," katanya kepada Sinar Harian, di sini pada Ahad.
Beliau berkata, dari sudut pengurusan gabungan, penyesuaian daripada tujuh kepada enam kerusi bagi PN menimbulkan persoalan tentang pengagihan kos dan manfaat dalam kerjasama tersebut, kerana persefahaman yang berkekalan memerlukan setiap pihak melihat kompromi sebagai keputusan strategik yang munasabah dan bukannya pengorbanan sebelah pihak demi kepentingan rakan yang lebih dominan.
"Berdasarkan teori pilihan rasional, penyelarasan calon berpotensi mengurangkan perpecahan undi dan meningkatkan kecekapan kempen, tetapi kelebihan tersebut hanya akan menghasilkan pulangan politik sekiranya penyokong menerima calon rakan kerjasama serta percaya bahawa persefahaman itu membawa manfaat yang lebih besar daripada persaingan berasingan.
"Bagi Pakatan Harapan (PH), kerjasama BN-PN meningkatkan tekanan persaingan dan menuntut strategi yang lebih meyakinkan, namun penyatuan lawan tidak secara automatik menentukan keputusan pilihan raya kerana pengundi turut menilai prestasi pentadbiran, integriti calon, keadaan ekonomi dan keupayaan parti menangani persoalan yang menyentuh kehidupan seharian mereka," katanya.
Sementara itu, beliau berkata, dalam konteks nasional, Perjanjian Kepercayaan dan Perbekalan atau Confidence and Supply Agreement (CSA) yang dimeterai antara kerajaan Madani dengan 13 ahli Parlimen pada 29 Oktober perlu dibaca sebagai perkembangan berasingan daripada persefahaman BN-PN di Melaka, kerana perjanjian itu bertujuan mendapatkan sokongan terhadap Belanjawan 2027 dan pentadbiran sehingga tamat penggal Parlimen semasa, bukannya membuktikan bahawa Bersatu telah menyertai kerajaan.
"CSA tersebut melibatkan enam ahli Parlimen Bersatu, Ahli Parlimen MUDA Syed Saddiq Syed Abdul Rahman dan enam ahli Parlimen bebas yang sebelum ini menyatakan sokongan kepada kerajaan, dengan perkara yang dilaporkan merangkumi cadangan mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri kepada dua penggal, memisahkan peranan Peguam Negara daripada pendakwa raya serta memastikan peruntukan pembangunan kawasan diberikan secara adil kepada Ahli Parlimen.
"Dari perspektif institusionalisme demokratik, nilai CSA tidak seharusnya diukur berdasarkan pertambahan sokongan politik semata-mata, tetapi perlu dinilai melalui ketelusan pelaksanaan, pengawasan Parlimen dan kemajuan reformasi institusi yang mampu memperkukuh semak dan imbang serta memastikan kestabilan kerajaan tidak mengatasi prinsip kebertanggungjawaban kepada rakyat.
"Penegasan bahawa CSA tidak bermaksud Bersatu menyertai kerajaan atau membentuk pakatan pilihan raya dengan PH di Melaka perlu dihormati dalam analisis politik, kerana kerjasama untuk menjamin kelangsungan pentadbiran dan kelulusan belanjawan tidak semestinya membawa perubahan terhadap kedudukan rasmi sesebuah parti dalam persaingan pilihan raya,"katanya.
Beliau berkata, implikasi kerjasama BN-PN terhadap empat negeri yang dikenali sebagai SG4, iaitu Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis, juga tidak boleh disimpulkan secara automatik daripada perkembangan di Melaka kerana setiap negeri mempunyai konfigurasi politik, kepentingan kepimpinan dan corak sokongan pengundi yang tersendiri, selain hubungan Persekutuan-negeri yang boleh mempengaruhi bentuk kerjasama yang dianggap sesuai.
"Sekiranya kerjasama UMNO-Pas atau BN-PN mahu diperluas ke negeri-negeri SG4, pihak yang terlibat perlu merundingkan pembahagian kerusi, kedudukan kepimpinan, tanggungjawab pentadbiran, keserasian dasar dan mekanisme penyelesaian pertikaian secara jelas supaya persefahaman tersebut tidak sekadar menjadi instrumen memenangi pilihan raya, tetapi turut menyediakan asas kepada pentadbiran yang stabil dan berkesan," ujarnya.
Beliau berkata, menjelang Pilihan Raya Umum Ke-16 (PRU16), perkembangan di Melaka membuka beberapa kemungkinan, termasuk pembentukan blok pilihan raya yang lebih tersusun, kerjasama terhad mengikut negeri atau kawasan, mahupun persaingan semula apabila kepentingan parti bercanggah, justeru keputusan PRN ini lebih wajar dianggap sebagai petunjuk awal arah rundingan politik daripada bukti muktamad pembentukan gabungan nasional baharu.
"Ukuran sebenar kejayaan kerjasama hijau-biru bukanlah sejauh mana gabungan tersebut menghampiri Putrajaya, tetapi sejauh mana persaingan kuasa dapat diterjemahkan kepada dasar yang meningkatkan kesejahteraan rakyat melalui pengurusan kos sara hidup,
"Peluasan peluang pekerjaan, penyediaan perumahan, pengukuhan pendidikan dan penambahbaikan kesihatan, kerana tanpa integriti, kebertanggungjawaban dan hasil yang dapat dirasai masyarakat, jambatan politik yang dibina atas kepentingan elektoral berisiko menjadi perangkap kuasa yang menghakis kepercayaan pengundi," ujarnya.